Boztepe Toplum Sağlığı Merkezi’nden Bilgilendirme

Kırşehir Boztepe Tolum Sağlığı Merkezi tarafından Dünya Serebral Palsi Günü sebebiyle açıklamalarda bulundu.

Kırşehir Boztepe Tolum Sağlığı Merkezi tarafından yapılan açıklamalarda şu ifadelere yer verildi: “Bebeklik döneminde ortaya çıkan ve halk arasında beyin felci olarak da bilinen Serebral Palsi, çocukluk çağında görülen özürlülüğün en büyük nedenini oluşturuyor. Beynin etkilenen bölgesi ve zedelenme derecesine göre her çocuk hastada farklı belirtiler gösterebiliyor. Serebral Palsililerde en sık görülen, tanı koydurucu bulgulardan biri spastisite olurken, bu durum vücudun hareket ve duruş kabiliyetini sınırlandırıyor. Bebeklerde nedensiz çok ağlama görülüyorsa, ellerini başparmakları avuç içinde olacak şekilde yumulu tutuluyor ve açmıyorsa, kol ve bacak hareketlerinde asimetri varsa mutlaka bir çocuk nöroloji bölümüne başvurmak gerekiyor.

SEREBRAL PALSİ HASTALIĞI NEDİR?

Halk arasında “Beyin Felci” olarak da bilinen Serebral Palsi (SP),  hastanın yaşına göre motor gelişiminin geri kalması, duruşunun ve yürüyüşünün normalden farklı olması ile karakterli bir hastalıktır.

SEREBRAL PALSİ KLİNİK TİPLERİ NELERDİR?

Serebral Palsi hastalığında beynin etkilenen bölgesi ve zedelenme derecesine göre her çocuk hastada klinik tablo değişkenlik gösterebilmektedir. SP hastalarında en sık görülen, tanı koydurucu belirtilerden birisi, kas tonusunun artmasıdır  (spastisite). Etkilenen vücut bölümlerine göre tiplendirilir:

SPASTİK HEMİPLEJİ: Hastaların yüzde 33 ünde görülür,  sağ veya sol aynı taraf kol ve bacağın birlikte etkilendiği durumdur.

SPASTİK DİPLEJİ: Hastaların yüzde 44 ünde görülür, iki bacağın ağırlıklı olarak etkilendiği durumdur.

SPASTİK KUVADRİPLEJİ: Hastaların yüzde 6 sında görülür, iki kol ve iki bacak birlikte etkilenmiştir.

DİSKİNETİK SP: Hastaların yüzde 12’sinde görülür, etkilenen kol ve bacaklar dışında, istem dışı hareketler gözlemlenir.

SEREBRAL PALSİ SEBEPLERİ NELERDİR?

Gelişmekte olan beyinde çeşitli nedenlerle oluşan, ancak ilerleyici, kötüye gidici özelliği bulunmayan bir zedelenmedir. Bu beyin zedelenmesinin gebelik döneminde, doğumdan hemen önce, doğum sırasında veya doğumu takip eden 3-5 yıl içerisinde olmuş olması gerekmektedir. Bu dönemlerden sonra oluşan beyin zedelenmeleri SP (Cerebral Palsy) nedeni olarak kabul edilmemektedir.

GEBELİK ÖNCESİ NEDENLER:Gebelik öncesinde annenin düşük yapmış olması, yenidoğan bir bebeğini kaybetmiş olması, annenin zihinsel özürlü olması, annede tiroid hastalığının,  özellikle iyot eksikliğinin varlığı, annenin epileptik olması, daha önce 2000 gram altında bebek doğurmuş olması, önceki çocuğunda motor, zihinsel ve duyusal bozukluğun olması

GEBELİK SÜRECİ: Çoklu gebelik, annenin epileptik olması (nöbet geçirmesi), Gebelik toksemisinin varlığı (ayaklarda ödem, hipertansiyon), İntrauterin gelişim geriliğinin bulunması

DOĞUM EYLEMİ: Prematüre doğum, Bebeğin ters gelmesi, doğum asfiksisi

DOĞUM SONRASI: Enfeksiyonlar (uygun koşullarda yapılmayan doğum, doğum sonrası bakım), İntrakranial kanamalar (K vitamini eksikliği, K vitamini yapılmasını istememek) sarılık değerinin çok yüksek olması ve takibinin yapılmaması, travmalar

Bebeğiniz, gereksiz yere çok ağlıyor, mutlu etmekte zorlanıyor, susturamıyorsanız, ellerini, başparmakları avuç içinde olacak şekilde yumulu tutuyor ve açmıyorsa, bir yaşından önce bebeğinizin, sağ elli veya solak olduğunu düşündürecek şekilde el kullanımında asimetri varsa

Kol ve bacaklarının hareketlerinde asimetri varsa, başını yeterince dik tutmuyor, sizi görünce izlemiyor, gülümsemiyorsa, en yakın çocuk hekimi ile görüşmeniz uygun olur.

SP tanısı; beklenen zamanda başını dik tutmayan, desteksiz oturmayan, ayakta durması, yürümesi olmayan bebeklerde, öncelikle izleyen, tecrübeli hekimin şüphelenmesi ve yönlendireceği çocuk nöroloji uzmanının muayenesi ve gerekli göreceği tetkiklerin yapılması ile konulur. Uzman bir hekimin ilk muayenesinde, yürüyüşünden bile SP tanısı konulabilirse de, beyin gelişiminin 2 yaşına kadar çok hızlı olduğu, hatta 5 yaşına kadar motor gelişimde çok olumlu gelişmelerin olabileceği göz önüne alınarak, tanı koymakta acele edilmemelidir.

Tanı koymak için özel tetkiklerin yapılması gerekmez. Ancak sebebinin,  eşlik edebilecek sorunların belirlenmesi, tedavinin planlanması ve ikinci bebekte tekrarının önlenmesi için bir takım tetkiklerin yapılması gerekebilir. Yapılması gereken tetkiklerin başında beyin gelişimini, zedelenmeyi gösterecek olan beyin manyetik rezonans (MR) görüntüleme yöntemi gelmektedir. Bunun dışında gerekli görülecek kan ve idrar tetkikleri yapılabilir.

SP tanısı alan hastanın tedavisi, konuyla ilgili branşların ve ailenin desteği ile yapılmakta ve sabırlı olmak gerekmektedir. Tedaviye tanı konulan veya şüphe edilen en erken zamanda başlanmalıdır. Tedavi ile ilgili olarak izleyen hekim yol gösterecek, gerekli gördüğünde;

Çocuk hekimi, Çocuk gelişim uzmanı, Sosyal hizmetler uzmanı, Çocuk nöroloji uzmanı, Fizyoterapi uzmanı,Psikiyatri uzmanı, Ortoz uzmanı, Ortopedi uzmanından görüş ve destek alınacaktır.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanları ve fizyoterapistlerin hastaların uzun sürecek tedavisindeki rolleri çok önemlidir. Sıklıkla kaslarını gevşetmek, fizik tedavisinin daha rahat yapılabilmesi için ağızdan ilaç kullanılması gerekebilir. Özel durumlarda botox tedavisi ve kas gevşetme operasyonları planlanabilir.

Her bin canlı doğumda 2-2.5, her bin prematüre doğumda 100 bebekte SP gelişebilmektedir.

Serebral Palsi hastalarında motor gelişim geriliği dışında başka sorunlar olabilir mi?

Serebral Palsi hastalığı tanısı için gerekli olan motor gelişim geriliği ve duruş yürüyüş bozukluğu dışında, beyindeki zedelenmenin yeri, derecesi ve nedenine bağlı olarak başka sorunlar eşlik edebilir. Bunların görülme sıklığı aşağıdaki gibidir: Yüzde 30-50 oranında algılama, öğrenme, davranış ve beceri bozukluğu, yüzde 15-60 oranında konvulsiyonlar (epilepsi), yüzde 12 oranında işitme bozukluğu, yüzde 28 oranında görme bozukluğu, yüzde 38 oranında konuşma ve dil bozukluğu görülmektedir.

Eşlik eden bu sorunlara yönelik ek tetkiklerin yapılması, hastaların tedavisi ve takibinde önemli yer tutmaktadır. Bu nedenle hastalara işitme, görme testi yapılması, nöbetlerine yönelik elektroensefalografi çekilmesi, zihinsel ve konuşma becerileri yönünden değerlendirilmeleri gereklidir. Zihinsel yönden normal olan bir SP hastasının işitme azlığı veya görme bozukluğu nedeniyle gelişiminin geri kalabileceği düşünülmelidir.

Serebral Palsi gebelik süreci, doğum veya doğumdan sonraki erken dönemde beyinde meydana gelen bir zedelenme sonucu oluşmaktadır. Bu zedelenmenin ilerleyici bir özelliğinin olmaması tanı için önemli bir kriterdir. Hatta zaman içinde, takip ve tedavi ile olumlu gelişmelerin olması gerekir. Diğer taraftan, klinik bulgularda olumsuz gelişmelerin olduğu durumlarda, SP dışında başka hastalıkların düşünülerek araştırılması gerekebilir.

SP tanısı konulan bir hastada, beyinde oluşmuş olan zedelenmeyi tedavi etme imkanı şimdilik bulunmamaktadır. Beyindeki nöron adını verdiğimiz sinir hücrelerinin kendilerini yenilemedikleri bugünkü bilgilerimiz dahilindedir. Ancak, komşu sinir hücrelerinin fonksiyonları üzerine alması (plastisite) olasılığı nedeniyle erken başlanacak olan tedavinin büyük önemi vardır.

Tedavi uzun süreli ve yorucu olduğu için, aileler zaman zaman bir takım alternatif tedavi yöntemlerine yönelmektedirler.  Kanıtlı olmayan bu tedaviler konusunda uzmanların görüşünün alınması ve gereksiz, mali yönden yük getiren yöntemlere başvurulmaması uygun olur.

Kök hücre tedavileri ile ilgili çalışmalar olmakla birlikte, rutin tedavide yeri bulunmamaktadır. Konuyla ilgili çalışmalar vardır, zaman içinde gelişmeler olabileceği düşünülmektedir.

Serebral Palsi genetik geçişli bir hastalık değildir. Ancak beyin gelişimini olumsuz etkileyen veya beyinde zedelenmeye neden olan genetik hastalıklar vardır. Bu hastalıkların büyük çoğunluğunda akraba evliliklerinin rolü olduğu bilinmektedir.

SEREBRAL PALSİ ÖNLENEBİLİR Mİ?

Akraba evliliklerinin mümkün olduğunca engellenmesi,  hastalıkların tanısı erken koyularak, yeni gebelikte benzer beyin gelişim bozukluğunun ve zedelenmesinin olması önlenebilir. Bunun dışında, yukarıda yer alan SP nedenleri göz önünde bulundurularak, yeni gebeliklerde önlem alıcı destek alınabilir.

SPASTİSİTE NEDİR?

Serabral Palsi, hastanın öyküsü ve yapılacak muayene bulguları ile tanı konulan bir rahatsızlıktır. Kol veya bacak kaslarının hareketlerinin beklenenden zor olması, gerginliklerinin artması spastisite olarak tanımlanır ve SP hastalarında en sık görülen klinik bulguyu oluşturur.

SEREBRAL PALSİ’NİN SEBEBİ AİLELER DEĞİL

Bu hastalığın sebebi aileler değildir. Bu sebeple öngöremedikleri bu durum için aileler kendilerini suçlamamalıdır.

Çocuklarda fark edilen, ancak aileler tarafından yakıştırılamayan; gelişim geriliği, motor gerilik, çevreyle ilgisizlik, kol ve bacaklarında asimetri gözlemlendiğinde,  bebeğin gereksiz yere çok ağladığında ve susturulamadığında, baş parmaklarını avuç içinde tutup elini açamadığında, beslenirken zorlandığında ve yutmakta zorluk yaşadığında ailelerin mutlaka çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı ile görüşmesi ve onların önerileri ile hareket etmeleri önem taşımaktadır.

Her türlü olumsuzluğun varlığına rağmen, çocuğun sağlıkla büyümesi için yapılabilecek çok şey olduğunun bilinmesi önemlidir.”

(Cemile ARIÖZ AVŞAR)

08 Eki 2021 - 13:08 Kirşehir/ Boztepe- Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Aşıkpaşa Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Aşıkpaşa Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Aşıkpaşa Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Aşıkpaşa Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Kirşehir Markaları

Aşıkpaşa Gazetesi, Kirşehir ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (386) 213 40 30
Reklam bilgi