II. MEŞRUTİYET VE CUMHURİYET DÖNEMİ EĞİTİM ANLAYIŞI

II. Meşrutiyet Dönemi birden bire ortaya çıkmış bir zaman dilimi değildir; aksine Tanzimat ve Islahat Fermanlarının attığı temellerin üzerine Sultan II. Abdülhamit’in eğitimle alakalı reformları ve girişimlerinin inşa edildiği bir modernleşme dönemidir. Tanzimat Fermanı’yla başlayan Batılılaşma sürecinin Islahat Fermanı’yla yeni bir aşamaya geçtiği,I.Meşrutiyet’in doğal bir sonucu olarak modern eğitim kurumlarının tek kurtarıcı olarak görüldüğü,yabancı okulların yaygınlaştığı, nihayetinde II.Meşrutiyet’le beraber Batılı modern eğitim anlayışının tek gerçek olarak kabul edildiği çok önemli bir dönemdir. Geleneksel eğitim müesseslerini ıslah çalışmaları modern eğitim kurumlarına verilen önemin yanında hiç mesabesinde olduğu için medrese eğitimi gün geçtikçe zamanın gerisinde kalmış ve akıp giden hayatın ihtiyaçlarına cevap veremez hale gelmiştir.

II. Meşrutiyet dönemi, Cumhuriyet dönemi eğitim anlayışı ve felsefesinin temellerinin atıldığı bir dönemdir. Bu döneme, Cumhuriyet dönemi toplum ve eğitim modernleşmesinin hazırlık aşaması denilebilir .Bu dönemin en bariz özelliği eğitim alanında yapılan yeniliklerin ülkenin iç şartlarının neticesi olmaktan ziyade dış baskıların zorunlu bir sonucu olarak ortaya çıkmasıdır.

İslam medeniyetinin ihdas ettiği medreseler günden güne önemini kaybetmiş olsa da toplumun önemli bir kesiminin ihtiyacına cevap vermeye devam ettiği için Cumhuriyet döneminde Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile tamamen kapatılana kadar Tanzimat, Islahat ve Meşrutiyet dönemlerinde dokunulmamıştır. Medrese geleneğinin sosyal dokuda düalist/ ikicil bir anlayışa sebep olduğu ya da yenilikler için tehdit teşkil ettiği için kapatıldığı söylemi fazlasıyla öznel bir söylem olarak değerlendirilebilir. Tanzimat ve Islahat fermanlarıyla medrese sisteminde önemli tecditler yapılmasına rağmen herhangi bir muhalefet vaki olmamıştır. Bu dönemde meydana gelen kimi isyanlar ve kargaşalar eğitim alanından ziyade toplumsal dokuya direkt etki eden uygulamaların neticesinde ortaya çıkmıştır.

II. Meşrutiyet dönemi aydın ve eğitimcilerinin tamamı II. Abdülhamit zamanındaki eğitim kurumlarından mezun olmuşlardır. Bu dönemdeki aydınların hayatın her alanıyla ilgili farklı fikirler ileri sürdükleri görülmektedir. Bu aydınlar sadece geleneksel eğitim kurumlarının değil modern eğitim kurumlarının da çağın gerisinde kaldığını savunmuşlardır. Eğitimde köklü bir değişim hemen hemen tüm aydınların üzerinde ittifak ettiği bir görüş olarak kabul edilebilir.

II. Meşrutiyet dönemi münevverleri, eğitimle ilgili yenileşme konusunda olabildiğince geniş bir anlayışa sahiptirler. Tevhid-i Tedrisat fikri, 1908 ‘da tartışılmaya başlanmıştır. Latin harflerinin eğitimde kullanılması fikri Islahat Fermanı sonrasına aittir. Bazı gazetelerin kimi haberleri çift alfabeyle vermeleri bu fikrin somut denemeleri olarak kabul edilebilir. Batı’da baskın anlayış pozitivizmin doğal bir sonucu olarak Osmanlı aydınlarının bazılarında eğitimin tamamen Batı tarzında yapılandırılması fikri yüksek sesle savunulduğu görülmektedir. Cumhuriyet’in eğitim felsefesinin II. Meşrutiyet aydınlarının eğitim anlayışına dayandığı söylenebilir(Gündüz,2013:118).

II.Meşrutiyet döneminde Sultan II.Abdülhamit dahil aydınların tamamı tarafından savunulan milli ve toplumcu eğitim anlayışının Cumhuriyet’i kuran irade tarafından birer birer hayata geçirildiği görülmektedir. II.Meşrutiyet dönemindeki aydınlarının son derece modernist,radikal,ilerlemeci,aynı zamanda Batılı fikirlerin tatbikatçısı fikirlere sahip oldukları

söylenebilir. Bu noktadan hareketle Cumhuriyet dönemi eğitimcilerinin de- sürecin tabii bir neticesi olarak- büyük ölçüde Batıcı ve Türkçü anlayışla hareket ettikleri ileri sürülebilir.

(Devam edeceğiz…)

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Musa ŞAHİN - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Aşıkpaşa Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Aşıkpaşa Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Aşıkpaşa Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Aşıkpaşa Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Kirşehir Markaları

Aşıkpaşa Gazetesi, Kirşehir ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (386) 213 40 50
Reklam bilgi